Hoe kunnen Nederlandse champignontelers hun positie versterken en nieuwe verdienmodellen ontwikkelen?

Stageverslag Katerina Ruseva (Fontys Venlo)

“Nederlandse champignontelers kunnen door middel van samenwerking hun positie versterken en nieuwe verdienmodellen ontwikkelen.”

Dat is de conclusie van Katerina Ruseva, student Fontys Venlo. Onder begeleiding van Dr. Jean Louis Steevensz, verantwoordelijk voor het lectoraat business innovation bij Fontys, heeft zij een adviesrapport geschreven voor de Nederlandse champignonsector.

Een van de oorzaken voor de huidige situatie is de toenemende concurrentie uit het buitenland en de steeds kleiner wordende marge voor Nederlandse champignontelers. Er is ten slotte geen zichtbaar onderscheid tussen Nederlandse champignons en de veelal goedkopere buitenlandse champignons. Terwijl we, dankzij onze champignonkennis, -grondstoffen, -technologie en -verwerking, champignons produceren op de meest arbeidsvriendelijke, productieve en efficiënte manier.

Het voormalige champignonteeltonderwijs en Proefstation hebben hier een belangrijke rol in gespeeld. Dit was de broedplaats voor het ontwikkelen en borgen van kennis. Momenteel is deze kennis door vergrijzing uit de sector aan het verdwijnen.

Met een product zo gezond, duurzaam en veelzijdig als de champignon hebben we echter goud in handen. Tijd voor verandering dus!

Probleemstelling: “Hoe kunnen Nederlandse champignontelers hun positie versterken en nieuwe verdienmodellen ontwikkelen?”

Om deze vraag te beantwoorden heeft er een deskstudie plaatsgevonden en zijn er gesprekken gevoerd met Maasland Champignons, van Asseldonk champignons en Prochamp. Ook hebben Paddenstoelenpact, LTO vakgroep paddenstoelen en Mushroom Valley deelgenomen aan het kwalitatieve onderzoek.

Na deze marktoriëntatie bleek er vanuit de sector behoefte aan samenwerking tussen champignontelers en de toeleverende sector. Zo kunnen de kansen worden verzilverd. Er is immers steeds meer behoefte aan gezonde voeding en alternatieven voor vlees.

De beoogde ambitie van de Nederlandse champignonsector om een Dutch Mushroom Center te ontwikkelen op de Brightlands Campus Greenport Venlo sluit hier perfect op aan. Dit wordt een broedplaats voor het ontwikkelen en borgen van kennis op het gebied van paddenstoelen, -grondstoffen, -technologie en -valorisatie. Vanuit het Dutch Mushroom Center werken ondernemers, onderwijs en overheden samen aan een gezonde toekomst met promotie, educatie, innovatie en gastronomie als belangrijkste speerpunten.

Het advies luidt om hierbij de aansluiting te vinden. Van hieruit krijgen studenten theorie- en praktijklessen om uiteindelijk binnen de champignonsector aan de slag te gaan. Gelijktijdig worden hier praktische teeltonderzoeken verricht om het productieproces nog arbeidsvriendelijker, productiever en efficiënter te maken. Daarnaast wordt hier onderzoek verricht naar inhoudsstoffen en vinden er nieuwe productontwikkelingen plaats. 

Dit leidt tot een gezond, duurzaam en veelzijdig product, welke via gastronomie aan de man wordt gebracht.

Het Dutch Mushroom Center zal fungeren als de ontmoetingsplaats en het uithangbord van de champignonsector.